O HOLESTEROLU, ISHRANI I STATINIMA

Većina ljudi i dalje vjeruje u to da su visok holesterol i zasićene masti glavni uzrok kadiovaskularnih bolesti. Informacije o tome su objavljene toliko puta u poslednjih nekoliko decenija da je teško vjerovati u suprotno. Upotreba masti u ishrani je fokus mnogih istraživanja i rasprava. I dok neki od stručnjaka smatraju da bi konzumiranje više masnoća moglo imati štetne posledice po opšte zdravlje, drugi smatraju da je promocija ishrane sa niskim sadržajem masti bila “možda najveća greška u modernoj istoriji medicine, što je rezultiralo razornim posledicama po opšte zdravlje” Dr Aseem Malhotra, kardiolog.

Kojoj god opciji da ste naklonjeni, dobro bi bilo da znate

• Početkom dvadesetog vijeka, kardiovaskularne bolesti bile odgovorne za manje od 10 posto svih smrtnih slučajeva širom svijeta, ali su u drugoj polovini istog vijeka postale vodeći uzrok smrti u razvijenim zemljama. (1). Tradicionalna hrana poput maslaca, masti, jaja, slanine i mesa od životinja koje se hrane na pašnjacima, zamjenjena je margarinom, bijelim brašnom, rafinisanim biljnim uljima i trans mastima, mesom od tovljenih životinja i mesnim prerađevinama, industrijskom hranom koja se smatra uzrokom nastanka ili pogoršanja gotovo svih hroničnih bolesti civilizacije, kako sugerišu neka od istraživanja. (2).

• Najnovija istraživanja pokazuju da hronična upala igra ključnu ulogu kod kardiovaskularnih i mnogih drugih bolesti u koje spadaju dijabetes, reumatoidni artritis, astma i kancer (3). Navodi se da upala može podstaći nakupljanje plaka, otpustiti plak u arterijama i pokrenuti krvne ugruške i da rad na njenom smanjivanju može spriječiti pojavu srčanog i moždanog udara.

• Polovina srčanih udara se javlja kod ljudi sa „normalnim“ novoom holesterola.

• Holesterol ima važnu ulogu u tijelu. Učestvuje u sintezi hormona poput estrogena, testosterona, progesterona, aldosterona i kortizola (4), vitamina D, žuči, izgradnji i strukturalnoj podršci ćelijskim membranama i djeluje kao antioksidans. Tijelo koristi holesterol da inhibira upalu u ćelijskoj membrani (5). „Bez upale u tijelu, ne postoji način da se holesterol nakuplja na zidovima krvnih sudova i uzrokuje srčane bolesti i moždane udare.“ Dr. Dwight Lundell, kardiohirurgAko tijelo sintetiše holesterol kako bi stabilizovalo upalu, zašto bismo željeli da suzbijemo njegovu sintezu statinima? Možda bismo prvo trebali razmatrati načine za smanjenje upale, umjesto holesterola.

• O statinima, ljekovima koji se koriste za snižavanje vrijednosti holesterola, treba da znate ono što vam vjerovatno nije rečeno.

O statinima

Ušli su na velika vrata u periodu hajke na holesterol i zasićene masti. Najveća dobrobit od korišćenja statina su milionske dobiti u kasama proizvođača.

Jedina grupa pacijenata koja će možda imati bilo kakvu korist od statina su muškarci srednjih godina koji su već imali srčani udar, navodi Dr. Dwight Lundell

Primarni efekat je vjerojatno posljedica njihovog anti-upalnog dejstva, pri čemu je smanjenje holesterola nuspojava. Sa smanjenjem proizvodnje holesterola, smanjena je proizvodnja vitamina D i koenzima Q10. Nedostatak vitamina D se povezuje sa povećanim rizikom od pojave kardiovaskularnih bolesti, osteoporoze, depresije, astme, autoimunih bolesti, hroničnog umora. Smanjena proizvodnja koenzima Q10, snažnog antioksidansa koji pomaže u sprečavanju kardiovaskularnih upala, dovodi se u vezu sa nekim od najčešće prijavljenim neželjenih efekata statina.

A neželjeni efekti su brojni. Umor, oštećenje jetre, dijabetes tip 2, neurološki neželjeni efekti (problemi sa pamćenjem i zbunjenost) i rabdomioliza, po život opasno oštećenje mišića, koje može uzrokovati jake bolove u mišićima, oštećenje jetre, otkazivanje bubrega i smrt.

Predviđanja zagovornika hipoteze o holesterolu su bila da će pronalazak efikasnih ljekova i bolja definicija faktora genetske osjetljivosti zaustaviti koronarnu bolest, ali je istorija dokazala suprotno. Globalna rasprostranjenost kardiovaskularnih bolesti, uprkos upotrebi statina i kampanjama za smanjenje kolesterola, dostigla je pandemijske razmjere (6)

Ako koristite statine, konsultujte se sa ljekarom u vezi sa uzimanjem dopune koenzima Q10.CoQ10: preporučena dnevna doza je 150 mg. (Murray)

Dio poglavlja o holesterolu iz Porodična knjiga zdravlja.

Preporuke o ishrani i korišćenju odgovarajućih biljaka možete pronaći u knjizi, u nastavku poglavlja.